სავაჭრო ნიშანი

რა არის სავაჭრო/სასაქონლო ნიშანი და რატომ სჭირდება ის თქვენს ბიზნესს?

თუ ბიზნესს ფლობთ, ალბათ დიდ დროსა და ენერგიას ხარჯავთ თქვენი პროდუქტის/მომსახურების პოპულარიზაციაში. თუმცა, რა მოხდება, თუ სხვა კომპანია ისარგებლებს თქვენს მიერ დახარჯული რესურსით და თქვენი ბრენდის სახელს ან ლოგოს გამოიყენებს? სწორედ აქ 'შემოდის თამაშში'  სასაქონლო ნიშანი (Trademark).

წინამდებარე ბლოგში გაეცნობით რა არის სასაქონლო ნიშანი, რატომ არის მისი რეგისტრაცია ბიზნესისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი და როგორ მუშაობს რეგისტრაციის პროცედურა საქართველოში (ვადებისა და ფასების გათვალისწინებით).

რა არის სასაქონლო ნიშანი?

საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, სასაქონლო ნიშანი არის ნებისმიერი სიმბოლო ან სიმბოლოთა ერთობლიობა, რომელიც ერთი საწარმოს საქონელს ან მომსახურებას მეორესგან განასხვავებს.   

ეს სიმბოლო შეიძლება იყოს:

• სიტყვა ან სიტყვების კომბინაცია (მათ შორის, ადამიანის სახელი);

• ლოგო, გრაფიკული გამოსახულება ან ასოები და ციფრები;

• ფერი, ფერთა კომბინაცია ან თუნდაც ბგერა;

• თავად პროდუქტის ან მისი შეფუთვის მოცულობითი ფორმა.   

რატომ არის აუცილებელი სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია?

ხშირად მეწარმეებს მიაჩნიათ, რომ თუ კომპანია დაარეგისტრირეს, მათი სახელი ავტომატურად დაცულია. ეს მცდარი შეხედულებაა. სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია სრულიად სხვა პროცედურაა და მას რამდენიმე კრიტიკული დანიშნულება აქვს:

1. ექსკლუზიური უფლება და დაცვა: რეგისტრაციის შემდეგ, თქვენ ხდებით ნიშნის ერთადერთი კანონიერი მფლობელი. თქვენ შეგიძლიათ აუკრძალოთ ნებისმიერ კონკურენტს იდენტური ან მსგავსი ნიშნის გამოყენება, რომელმაც შეიძლება მომხმარებელი შეცდომაში შეიყვანოს. 

2. ბიზნესის იდენტიფიცირება და ნდობა: რეგისტრირებული ბრენდი მომხმარებლისთვის ხარისხის და სანდოობის გარანტიაა.   

3. მატერიალური აქტივი: სასაქონლო ნიშანი თქვენი ინტელექტუალური საკუთრებაა, შესაბამისად, მისი გაყიდვა, გაქირავება (ფრანჩაიზინგი) ან მასზე სარგებლობის უფლების გაცემა (licensing) წარმოადგენს დამატებითი, სტაბილური შემოსავლის წყაროს.

სავაჭრო ნიშნის რეგისტრაცია

როგორ დავარეგისტრიროთ სასაქონლო ნიშანი საქართველოში? (პროცედურა და ვადები)

საქართველოში სავაჭრო ნიშნების რეგისტრაციას ახორციელებს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი – საქპატენტი. საქმისწარმოება მიმდინარეობს ქართულ ენაზე.   

რეგისტრაციის პროცესი იყოფა ორ მთავარ გზად - სტანდარტული და დაჩქარებული პროცედურები:

სტანდარტული პროცედურა (დაახლოებით 11 თვე)

ეს არის ტრადიციული გზა, რომელიც რამდენიმე ეტაპს მოიცავს :   

1. განაცხადის შეტანა: ირჩევთ სასაქონლო ნიშნის კლასებს (ნიცის კლასიფიკატორის მიხედვით) და წარადგენთ განაცხადს ელექტრონულად ან მატერიალურად. რჩევა: ელექტრონული განაცხადის შემთხვევაში მოქმედებს 20%-იანი ფასდაკლება ყველა ოფიციალურ საფასურზე.   

2. ფორმალური ექსპერტიზა (1 თვე): საქპატენტი ამოწმებს, სწორად არის თუ არა შევსებული დოკუმენტაცია.   

3. არსობრივი ექსპერტიზა (6 თვე): ყველაზე მნიშვნელოვანი ეტაპი. ექსპერტი ამოწმებს, ხომ არ არის თქვენი ნიშანი უკვე რეგისტრირებული სხვის მიერ, ან ხომ არ შეიცავს საყოველთაო (აღწერილობით) ტერმინებს.   

4. გამოქვეყნება და გასაჩივრების ვადა (3 თვე): დადებითი პასუხის შემთხვევაში, ნიშანი ქვეყნდება ოფიციალურ ბიულეტენში. გამოქვეყნებიდან 3 თვის განმავლობაში ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს შეუძლია გაასაჩივროს თქვენი ნიშნის რეგისტრაცია, თუ თვლის, რომ მისი უფლებები ირღვევა.   

5. რეგისტრაცია და მოწმობის გაცემა: თუ გასაჩივრების ეტაპმა უპრობლემოდ ჩაიარა, გადაიხდით საბოლოო საფასურს და მიიღებთ მოწმობას, რომელიც 10 წლით მოქმედებს (შემდგომი განახლების უფლებით).   

დაჩქარებული რეგისტრაცია (10 სამუშაო დღე)

თუ ბიზნესს ეჩქარება (მაგალითად, საბაჟოზე პრობლემების ან დომენის დავის გამო), შესაძლებელია დაჩქარებული პროცედურის მოთხოვნა. ამ შემთხვევაში, სრული საქმისწარმოება მთავრდება დაახლოებით 10 სამუშაო დღეში.   

დაჩქარებული რეგისტრაციის პროცედურა დაკავშირებულია გარკვეულ რისკთან: იმ შემთხვევაში, თუ სასაქონლო ნიშნის დაჩქარებული წესით რეგისტრაციის შემდეგ, საქპატენტში შევა უფრო ადრინდელი პრიორიტეტით სარგებლობის უფლების მქონე განაცხადი, გარკვეული საფუძვლების არსებობისას, შესაძლოა საქპატენტის მიერ განხორციელდეს დაჩქარებული წესით დარეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის გაუქმება.

რა ღირს სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია?

ოფიციალური საფასურები დამოკიდებულია არჩეული საქონლის/მომსახურების კლასების რაოდენობაზე და პროცედურის ტიპზე. ტარიფები დადგენილია აშშ დოლარში, თუმცა გადახდა ხდება ლარში, ეროვნული ბანკის კურსით.   

ძირითადი საფასურები (1 კლასის მიხედვით):

• სტანდარტული რეგისტრაცია: სასაქონლო ნიშნის ყველა ეტაპის ექსპერტიზა, რეგისტრაცია, მოწმობის გაცემა და 10 წლით ძალის შენარჩუნება შეადგენს 420 აშშ დოლარს.

• დაჩქარებული რეგისტრაცია (სრული ფინალური პაკეტი): დაჩქარებული ექსპერტიზის შემთხვევაში აღნიშნული საფასური შეადგენს დაახლოებით 1000 აშშ დოლარს.

გაითვალისწინეთ: თუ განაცხადს შეიტანთ ელექტრონულად (საქპატენტის პორტალიდან), ზემოთ ჩამოთვლილ ყველა საფასურზე იმოქმედებს 20%-იანი ფასდაკლება.  

აღნიშნული თანხები არ მოიცავს პატენტრწმუნებულის ან სასაქონლო ნიშნებზე სპეციალიზებული იურისტის საფასურს, რომელიც წარმოადგენს ინდივიდუალური შეთანხმების საგანს.

შეჯამება

სასაქონლო ნიშანი არ არის უბრალოდ ლამაზი ლოგო - ის თქვენი ბიზნესის იურიდიული ფარი და ღირებული კაპიტალია. სანამ ბრენდის პოპულარიზაციაში დიდ ფულს ჩადებთ, აუცილებლად იზრუნეთ მის სამართლებრივ დაცვაზე. გაიარეთ კონსულტაცია, განახორციელეთ წინასწარი ძიება საქპატენტის ბაზაში მსგავსებაზე, ზუსტად განსაზღვრეთ რეგისტრაციის კლასები და შეარჩიეთ თქვენთვის ოპტიმალური (სტანდარტული ან დაჩქარებული) რეგისტრაციის ფორმა.